خداوند اين آيه را نازل كرد : « وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ فَإِذا أُوذِيَ فِي اللَّهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذابِ اللَّهِ . . . » ( سوره عنكبوت 10 يعنى برخى از مردم گويند : ايمان آورديم و چون در راه خدا آزارى بايشان رسد ، فتنهء مردم را مثل عذاب خدا قرار مىدهند ) مسلمانان ، اين آيه را براى ايشان نوشتند . سپس اين آيه نازل شد : « ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هاجَرُوا مِنْ بَعْدِ ما فُتِنُوا ثُمَّ جاهَدُوا وَ صَبَرُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحِيمٌ » ( سوره نحل 110 يعنى پروردگارت نسبت به آنها كه پس از محنت كشيدن ، مهاجرت كرده و صبر كرده‌اند ، پروردگارت نسبت به ايشان آمرزنده و رحيم است ) مقصود سپس فرمود : وَ مَنْ يُهاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ : كسى كه از اهل شرك جدا شود و از وطن خود بخاطر دينش بسوى سرزمين اسلام مهاجرت كند . . . يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُراغَماً كَثِيراً وَ سَعَةً : در روى زمين جاها و جولانگاه‌هاى بسيار و گشايشى در روزى بدست خواهد آورد . اين معنى از ابن عباس و ضحاك و ربيع است . مجاهد و قتاده گويند : يعنى راه فرار از سختيها و گشايشى نسبت به نجات از گمراهى و رسيدن بهدايت ، بدست مىآورد . برخى گفته‌اند : يعنى از تنگناى سختگيريهاى مشركين نجات مىيابند و به جايگاهى مىرسند كه از گشايش آزادى و امنيت برخوردار خواهند بود . وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ : هر كس بخاطر دين از وطن خود فرار كند و بسوى خدا و رسول بشتابد و پيش از رسيدن به سرزمين اسلام - مدينه - مرگش فرا رسد ، ثواب عمل و پاداش هجرتش بر خداوند متعال است . وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً : خداوند آمرزندهء گناهان و به بندگان رحيم و با ايشان رفيق است . رواياتى كه در بارهء معناى آيه رسيده‌اند